Jak zrobić specjalizację pielęgniarską? Praktyczny przewodnik krok po kroku

Ukończenie specjalizacji jest kluczowym elementem rozwoju zawodowego pielęgniarki i położnej. Poza uzyskaniem tytułu specjalisty w danej dziedzinie, specjalizacja poszerza wiedzę i konkretne umiejętności. Dodatkowo, posiadanie specjalizacji umożliwia ubieganie się o zakwalifikowanie do wyższej grupy zaszeregowania w siatce płac, a co za tym idzie na otrzymywanie wyższego wynagrodzenia. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik, który krok po kroku przeprowadzi Cię przez cały proces.

Krok 1: Wymagania wstępne

Zanim zaczniesz, upewnij się, że spełniasz podstawowe kryteria.

• Prawo wykonywania zawodu – musisz posiadać aktualne prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.
• Doświadczenie zawodowe – wymagane są co najmniej 2 lata pracy w zawodzie w ciągu ostatnich 5 lat.
• Wymagane kursy – do przystąpienia do egzaminu państwowego konieczne jest ukończenie określonych kursów specjalistycznych. Najczęściej wymagany jest kurs „Wywiad i badanie fizykalne” (WiBF). W zależności od wybranej specjalizacji mogą być też potrzebne inne, np. „Resuscytacja krążeniowo-oddechowa” (RKO), EKG czy leczenie ran. Co ważne, w większości przypadków wymagane kursy można ukończyć w trakcie trwania specjalizacji.

Jakie specjalizacje można wybrać?

Ministerstwo Zdrowia określa listę ponad 20 dziedzin, w których pielęgniarki i położne mogą się kształcić. Do najpopularniejszych należą:

• Dla pielęgniarek: anestezjologiczna i intensywnej opieki, chirurgiczna, internistyczna, onkologiczna, pediatryczna, psychiatryczna, ratunkowa, rodzinna, operacyjna.
• Dla położnych: ginekologiczno-położnicza, rodzinna.
• Wspólne dla obu zawodów: epidemiologiczna, neonatologiczna.

Krok 2: Zapisy przez System Monitorowania Kształcenia (SMK)

Rekrutacja na szkolenia specjalizacyjne odbywa się wyłącznie drogą elektroniczną przez System Monitorowania Kształcenia (SMK).

1. Załóż konto i potwierdź tożsamość. Wejdź na stronę smk.ezdrowie.gov.pl, załóż konto, a następnie potwierdź swoją tożsamość i uprawnienia. Możesz to zrobić online za pomocą profilu zaufanego (ePUAP) lub osobiście w okręgowej izbie pielęgniarek i położnych.
2. Wybierz specjalizację i organizatora. Po zalogowaniu w SMK znajdź interesującą Cię dziedzinę oraz organizatora szkolenia w dogodnej dla Ciebie lokalizacji i terminie.
3. Złóż wniosek. Wypełnij wniosek o przyjęcie na szkolenie, podając wymagane dane (m.in. numer prawa wykonywania zawodu, informacje o stażu pracy).
4. Śledź status wniosku. Regularnie sprawdzaj status swojego wniosku w systemie. Dopiero status „Zakwalifikowano” oznacza oficjalne przyjęcie na listę uczestników.

Krok 3: Szkolenie specjalizacyjne

Po pomyślnej rekrutacji rozpoczynasz właściwe szkolenie.

• Czas trwania: Zgodnie z przepisami, szkolenie trwa od 15 do 20 miesięcy.
• Program: Szkolenie obejmuje zajęcia teoretyczne i praktyczne. Łączna liczba godzin dydaktycznych to zwykle ponad 800, na przykład dla specjalizacji anestezjologicznej jest to około 979 godzin.
• Organizacja: Zajęcia są organizowane przez uprawnione do tego placówki, np. uczelnie medyczne czy centra kształcenia podyplomowego.

Krok 4: Koszty i finansowanie

• Cena szkolenia: Koszt specjalizacji waha się w granicach 3500–4500 zł, w zależności od dziedziny i organizatora. Wielu organizatorów oferuje możliwość rozłożenia płatności na raty.
• Dofinansowanie z budżetu państwa: Co roku Ministerstwo Zdrowia ogłasza listę tzw. dziedzin priorytetowych, na które można uzyskać dofinansowanie. Maksymalna kwota dofinansowania na jedno miejsce w 2025 roku wynosi do 4000 zł. O miejsca finansowane przez ministerstwo ubiegasz się podczas rekrutacji w SMK.
• Dofinansowanie z Okręgowych Izb Pielęgniarek i Położnych: Jako członek OIPiP możesz ubiegać się o częściową refundację kosztów szkolenia. Wysokość i zasady przyznawania wsparcia zależą od regulaminu danej izby, często można uzyskać do 70% zwrotu kosztów.

Warto wiedzieć, że często można łączyć obie formy dofinansowania.

Krok 5: Państwowy Egzamin Specjalizacyjny (PES)

Zwieńczeniem całego procesu jest Państwowy Egzamin Specjalizacyjny, który jest jednakowy w całym kraju.

• Organizacja: Egzaminy odbywają się dwa razy w roku: w sesji wiosennej (marzec-maj) i jesiennej (wrzesień-listopad).
• Format: Egzamin ma formę testu jednokrotnego wyboru. Składa się ze 140 pytań, na które należy odpowiedzieć w ciągu 140 minut.
• Próg zdawalności: Aby zdać, należy uzyskać co najmniej 60% poprawnych odpowiedzi, czyli zdobyć minimum 84 punkty.
• Opłata: Aktualna opłata za egzamin wynosi 170 zł.
• Wyniki: Wyniki są zazwyczaj ogłaszane szybko, często w ciągu tygodnia po zakończeniu testu.

Krok 6: Co dalej po zdanym egzaminie?

Gratulacje, jesteś specjalistą! Pozostało już tylko kilka formalności.

• Odbiór dyplomu: Po zdaniu egzaminu otrzymasz dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu specjalisty, wydawany przez CMKP.
• Zgłoszenie w Izbie: Zgłoś uzyskany tytuł w swojej Okręgowej Izbie Pielęgniarek i Położnych, aby został odnotowany w oficjalnym rejestrze.
• Aktualizacja danych w RPWDL: Jeśli prowadzisz indywidualną praktykę, pamiętaj o zaktualizowaniu danych w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą.

Podsumowanie

Specjalizacja to wymagająca, ale opłacalna droga rozwoju. Dajewiększe możliwości zawodowe i realny wpływ na jakość opieki nad pacjentem. To inwestycja w przyszłość i ważny krok w stronę większej samodzielności w zawodzie.